W skrócie: Backup/EPS z fotowoltaiką i magazynem może podtrzymać wybrane obwody albo zaprojektowany zakres całego domu. O tym, co zadziała, decyduje moc falownika i baterii, a o czasie pracy - dostępne kWh oraz obciążenie. Magazyn 10 kWh nie oznacza 10 kW zasilania ani całej doby autonomii.
On-grid, backup i off-grid - co zmienia się podczas awarii?
Zwykła instalacja on-grid współpracuje z siecią publiczną. Po zaniku jej napięcia falownik przestaje ją zasilać. Nawet słoneczny dzień nie wystarcza wtedy do zasilenia domowych gniazd.
Układ z backupem lub EPS (Emergency Power Supply) odłącza odpowiednią część instalacji od sieci i tworzy dla niej lokalne zasilanie. Energię dostarcza bateria, a w dopuszczonej konfiguracji także PV. Wymaga to właściwego falownika lub inwertera bateryjnego, aparatury przełączającej oraz projektu zabezpieczeń.
Off-grid oznacza pracę bez oparcia w sieci publicznej. Projekt musi uwzględniać długie okresy małej produkcji, zwłaszcza zimą. Do celu „lodówka, internet i sterowanie ogrzewaniem podczas przerwy” warto najpierw rozważyć układ sieciowy z backupem. Podstawy działania baterii opisuje poradnik o magazynach energii.
EPS a UPS: sprawdź czas przełączenia konkretnego układu
Skrót EPS nie jest obietnicą pracy bez przerwy. Czas przełączenia może różnić się pomiędzy modelami, wersjami oprogramowania i zastosowaną aparaturą. Dla routera, serwera lub komputera istotne jest również to, jaką przerwę dopuszcza jego zasilacz. Odpowiedni UPS może podtrzymać wrażliwe urządzenie podczas przełączania całego układu; jego dobór i test są osobnym zadaniem.
Parametry jednego falownika w praktyce
Poniższe dane dotyczą Fronius Symo GEN24 10.0 Plus bez oznaczenia SC, z funkcją Full Backup, kompatybilną baterią i układem odłączenia sieci. Nie opisują wszystkich falowników hybrydowych. Sprawdzono 13.09.2026 w instrukcji Fronius, dane modelu 10.0/10.0 Plus (otwiera się w nowej karcie).
| Parametr Full Backup | Wartość dla tego modelu | Co sprawdzić w projekcie |
|---|---|---|
| Moc znamionowa łącznie | 10 000 W | Dostępna moc baterii i PV może ograniczyć wynik |
| Moc znamionowa na fazę | 3680 W przy 230 V | Limit fazy obowiązuje równolegle z limitem całego falownika |
| Moc krótkotrwała | 12 400 W przez 5 s | Nie wolno traktować jej jako mocy ciągłej |
| Moc krótkotrwała na fazę | 4133 W przez 5 s | Porównać z rozruchem konkretnego odbiornika |
| Układ faz | Trójfazowy, 230/400 V | Rozdział obwodów i odbiorniki trójfazowe |
| Przełączenie | Około 10 s w zwykłym trybie; poniżej 20 ms w trybie szybkiego przełączania | Potwierdzić dostępność i konfigurację szybkiego trybu oraz przetestować odbiorniki |
Instrukcja wymaga uwzględnienia prądów rozruchowych i mocy biernej. Silnik o niewielkiej mocy znamionowej może nie wystartować, mimo że suma watów pozostałych urządzeń wygląda poprawnie. Ten przykład uczy czytania specyfikacji; nie jest rekomendacją jednego zestawu dla każdego domu.
Wydzielone obwody czy cały dom?
Obwody krytyczne to wybrana część instalacji: lodówka, oświetlenie, internet, alarm, brama i potrzebna automatyka. W czasie awarii czajnik lub piekarnik spoza tej sekcji nie rozładują baterii ani nie przeciążą jej wyjścia.
Backup całego domu wymaga przełączania odpowiednio zaprojektowanej instalacji i zarządzania odbiornikami. Nie usuwa limitu mocy na pojedynczej fazie. Płyta indukcyjna, ładowarka EV, grzałka i sprężarka uruchomione jednocześnie mogą przekroczyć możliwości nawet pojemnego magazynu.
| Priorytet | Przykładowe obwody | Co ustalić |
|---|---|---|
| Podstawowe funkcje | Router, oświetlenie, alarm, brama | Pobór średni, krótkie szczyty i wymagany czas przełączenia |
| Żywność i praca | Lodówka, zamrażarka, wybrane gniazda gabinetu | Rozruch sprężarki i urządzenia wymagające UPS |
| Ogrzewanie i woda | Automatyka, pompy obiegowe, hydrofor | Moc i rozruch każdego urządzenia; liczba faz |
| Duże odbiorniki | Sprężarka pompy ciepła, grzałki, kuchnia | Czy mają działać w awarii, czy należy je wyłączyć |
Przykładem backupu całego domu jest rozbudowa fotowoltaiki o magazyn 27 kWh w Gwiździnach. W warszawskiej realizacji z magazynem 27,12 kWh również zamontowaliśmy zasilanie awaryjne, ale publiczny opis nie określa listy podtrzymywanych obwodów. Żadnego z tych opisów nie należy traktować jako wyniku pomiaru czasu pracy podczas awarii.
SMR Instalacje nie montuje pomp ciepła. W domu z istniejącą pompą oddzielnie analizujemy jej automatykę, obiegi i sprężarkę. Podtrzymanie sterownika nie oznacza ogrzewania całego budynku: PV i magazyn w domu z pompą ciepła.
Ile energii potrzeba na 8, 12 lub 24 godziny?
Najpierw oblicz energię pobieraną przez urządzenia: średnia moc w kW × czas w godzinach = energia w kWh. Przykładowo średnie obciążenie 0,32 kW przez 10 h pobierze 3,2 kWh. Średnia nie zastępuje osobnego sprawdzenia rozruchów.
Minimum: internet, światło, lodówka
- Średnia moc odbiorników
- 0,20-0,35 kW
- Energia na 8 h
- 1,6-2,8 kWh
- Energia na 12 h
- 2,4-4,2 kWh
- Energia na 24 h
- 4,8-8,4 kWh
Więcej gniazd i pompy
- Średnia moc odbiorników
- 0,35-0,70 kW
- Energia na 8 h
- 2,8-5,6 kWh
- Energia na 12 h
- 4,2-8,4 kWh
- Energia na 24 h
- 8,4-16,8 kWh
Większy zakres obwodów
- Średnia moc odbiorników
- 0,70-1,20 kW
- Energia na 8 h
- 5,6-9,6 kWh
- Energia na 12 h
- 8,4-14,4 kWh
- Energia na 24 h
- 16,8-28,8 kWh
To energia dostarczona odbiornikom. Nie jest pojemnością nominalną baterii: trzeba uwzględnić rezerwę, stan naładowania na początku awarii, straty oraz pobór własny układu.
Na ile wystarczy magazyn 5, 10, 15 lub 20 kWh?
Poniższa macierz jest modelem obliczeniowym, nie testem konkretnego urządzenia. Przyjmujemy baterię nową, pojemność nominalną podaną w pierwszej kolumnie oraz następujące warunki:
- SOC, czyli stan naładowania, wynosi 100% przy początku awarii.
- Zatrzymujemy rozładowanie przy 20% SOC. W modelu to łączny dolny próg/rezerwa, więc dostępne jest 80% pojemności nominalnej.
- Sprawność oddania energii z baterii do AC wynosi założone 90%. Nie jest to sprawność pełnego cyklu ładowania i rozładowania.
- Pobór własny całego układu przyjmujemy jako ekwiwalent 0,03 kW po stronie AC, dodatkowo do odbiorników. Nie jest to deklarowany pobór falownika z powyższej tabeli.
- Nie ma doładowania z PV, a obciążenie jest stałe. Bateria i EPS muszą dopuszczać wymaganą moc.
Czas pracy = pojemność nominalna × 0,80 × 0,90 / (moc odbiorników + 0,03 kW).
5 kWh
- Energia w przyjętym zakresie SOC
- 4 kWh
- Energia po stratach przed poborem własnym
- 3,6 kWh
- Odbiorniki 0,3 kW
- 10,9 h
- Odbiorniki 0,7 kW
- 4,9 h
- Odbiorniki 1,5 kW
- 2,4 h
10 kWh
- Energia w przyjętym zakresie SOC
- 8 kWh
- Energia po stratach przed poborem własnym
- 7,2 kWh
- Odbiorniki 0,3 kW
- 21,8 h
- Odbiorniki 0,7 kW
- 9,9 h
- Odbiorniki 1,5 kW
- 4,7 h
15 kWh
- Energia w przyjętym zakresie SOC
- 12 kWh
- Energia po stratach przed poborem własnym
- 10,8 kWh
- Odbiorniki 0,3 kW
- 32,7 h
- Odbiorniki 0,7 kW
- 14,8 h
- Odbiorniki 1,5 kW
- 7,1 h
20 kWh
- Energia w przyjętym zakresie SOC
- 16 kWh
- Energia po stratach przed poborem własnym
- 14,4 kWh
- Odbiorniki 0,3 kW
- 43,6 h
- Odbiorniki 0,7 kW
- 19,7 h
- Odbiorniki 1,5 kW
- 9,4 h
Zaokrąglono do 0,1 h. Dla 10 kWh i obciążenia 0,7 kW obliczenie wynosi 7,2 / 0,73 = około 9,9 h. Jeżeli awaria zacznie się przy 60% SOC, a próg pozostanie 20%, dostępny zakres wyniesie 40% zamiast 80% - w tym modelu czas skróci się o połowę.
Gdy karta producenta podaje już energię użyteczną, nie odejmuj drugi raz tego samego fabrycznego ograniczenia. Ustal, do jakiej pojemności odnosi się SOC i która rezerwa jest dodatkowa. Sprawność zależy od obciążenia, a temperatura i zużycie baterii mogą ograniczyć dostępną energię. Przy obciążeniu zmiennym policz kolejne odcinki pracy, zamiast zakładać stałe 0,7 kW przez całą dobę.
Dalszy dobór PV, mocy falownika i baterii opisujemy w poradniku doboru mocy.
Ile trwa ładowanie magazynu energii?
Czas ładowania = energia do uzupełnienia / efektywna moc trafiająca do baterii. W modelowym magazynie nominalnym 10 kWh przejście z 20% do 100% SOC oznacza zgromadzenie 8 kWh. Przy stałej efektywnej mocy 2 kW potrwa 4 h, przy 4 kW - 2 h.
Jeżeli znasz moc przed stratami ładowania, najpierw uwzględnij sprawność. Przykładowe 4 kW dostępne na wejściu toru ładowania przy założonej sprawności 90% daje 3,6 kW w baterii, czyli 8 / 3,6 = około 2,2 h. Gdy pomiar pokazuje już moc trafiającą do baterii, nie odejmuj strat ponownie.
Efektywną moc ogranicza najniższy z limitów: bateria/BMS, falownik, ustawienie ładowania, przyłącze lub aktualna nadwyżka PV po zużyciu domu. BMS może zmniejszać moc przy wysokim SOC albo niskiej temperaturze. Dlatego moc maksymalna z karty katalogowej nie oznacza stałej mocy przez cały proces.
W czasie awarii doładowanie z PV działa tylko w konfiguracji, która pozwala na pracę źródła PV w wyspie. Trzeba też sprawdzić ponowny start po osiągnięciu minimalnego SOC. Nie zakładaj produkcji letniej w scenariuszu zimowej awarii.
Jak przygotować backup domu krok po kroku
Wybierz obwody i czas podtrzymania
Zapisz, co musi działać, przez ile godzin i czy toleruje krótką przerwę. Oddziel podstawowe funkcje od grzałek, kuchni i ładowania samochodu. Dla każdego silnika lub sprężarki przygotuj dane rozruchowe.
Zmierz energię i zaplanuj rezerwę
Zbierz profil pracy wybranych obwodów, oblicz potrzebne kWh i sprawdź stan naładowania, od którego zaczynasz obliczenie. Uzgodnij dolny próg SOC, straty i pobór własny. Wyższa rezerwa awaryjna pozostawia mniej energii do codziennej autokonsumpcji.
Dobierz kompatybilny układ z instalatorem
Porównaj moc ciągłą, chwilową, limity faz i przełączenie konkretnego falownika oraz baterii. Ustal, czy PV będzie pracować w wyspie. Zleć projekt rozdzielnicy, odłączenia sieci i zabezpieczeń osobie z odpowiednimi kwalifikacjami.
Odbierz test rzeczywistych obciążeń
Przy uruchomieniu zleć kontrolowany test zaniku i powrotu sieci, startu ważnych urządzeń oraz działania przy niskim SOC. Zapisz wynik, ustawienia i obwody objęte backupem. Nie sprawdzaj odłączenia sieci samodzielnie przez przypadkowe przełączanie zabezpieczeń.
Zachowaj dokumentację i zasady obsługi
Odbierz schemat, protokoły, instrukcję przełączania, listę dopuszczonych odbiorników i kontakt serwisowy. Ustal przeglądy oraz sposób okresowego sprawdzania funkcji awaryjnej zgodnie z instrukcją urządzenia.
Ile kosztuje zasilanie awaryjne z PV i magazynem?
Porównuj oferty dla tego samego zakresu. Dołożenie EPS do przygotowanego systemu, retrofit zwykłej PV i nowa instalacja PV z baterią to różne inwestycje.
| Wariant | Elementy do wyceny | Najważniejsza różnica |
|---|---|---|
| Nowa PV z backupem | PV, hybryda, bateria, pomiar, przełączanie, instalacja | Cały zestaw projektowany wspólnie |
| Retrofit istniejącej PV | Bateria, hybryda albo inwerter AC, integracja, rozdzielnica | Sprawdzenie możliwości dotychczasowego falownika |
| Rozszerzenie gotowego układu | Aparatura backupu, obwody, konfiguracja, testy | Najpierw potwierdzenie, że urządzenia obsługują funkcję |
W ofercie powinny być widoczne moc, pojemność użyteczna, zakres EPS, VAT i prace dodatkowe. Datowane przykłady zestawów oraz sposób porównywania cen znajdziesz w poradniku kosztów PV z magazynem.
Stan wsparcia na 13.09.2026: Mój Prąd 7.0 nie został uruchomiony w dotychczasowej formule, a PME 2 jest planowany na IV kwartał 2026. Nie odejmuj przewidywanej dopłaty od ceny jako pewnego zwrotu. Zobacz PME 2: aktualny status i wymagania, przegląd dotacji oraz ulgę termomodernizacyjną. Źródło terminu: serwis programu PME 2 (otwiera się w nowej karcie).
Backup do istniejącej instalacji i codzienna praca baterii
Przy rozbudowie sprawdzamy falownik, baterię, pomiar, rozdzielnicę i plan pracy wyspowej. Zachowanie dotychczasowego falownika jest możliwe w części układów AC; nie przesądza jednak o jego pracy podczas awarii. Pełną checklistę zawiera poradnik retrofitu.
W instalacji w Gwiździnach połączyliśmy dołożenie magazynu do istniejącej PV, backup i przejście na stawki dynamiczne w Pstryk. To przykład zakresu montażu; ocena korzyści wymaga pomiaru energii i kosztów w określonym okresie.
Poza awariami magazyn może wspierać autokonsumpcję lub pracować według taryfy. Korzyści finansowe trzeba policzyć oddzielnie od wartości ciągłości zasilania: magazyn w net-billingu i konfiguracja taryf dynamicznych. Dla biznesu istotne mogą być inne obciążenia: fotowoltaika i backup dla firm.
Do rozmowy z SMR przygotuj listę odbiorników, wymagany czas podtrzymania i zdjęcia dostępnej dokumentacji. Zamów audyt backupu lub skorzystaj z kontaktu. Przykłady wykonanych instalacji są w realizacjach; opis urządzeń nie zastępuje pomiaru czasu pracy Twojego domu.